'Schandaalboek over DWDD op komst'
Afgelopen dinsdag maakte ik bekend dat ik aan een boek werk. De reacties zijn overweldigend, overtrokken en voorspelbaar…
Sinds februari schrijf ik op Substack over mijn ervaringen achter de schermen bij de televisie. Steeds vaker krijg ik de vraag of ik hier niet een keer een boek over zou moeten schrijven. Verschillende uitgevers benaderden me en nu verschijnt in mei een boek, bij uitgeverij Prometheus - dat maakte ik afgelopen dinsdag bekend.
Wat me sindsdien weer opvalt is dat beeldvorming en framing allesbepalend zijn en er daardoor slecht wordt gelezen en verkeerde aannames worden gedaan. Het AD kopt als eerste: ‘Grote baas achter schermen bij DWDD komt met boek’. In het artikel is te lezen dat ik ‘de laatste jaren al schreef over de gang van zaken via een eigen blog’ en dat ik ‘de beschuldigingen (…) altijd ontkende’. Beide beweringen kloppen niet. Mijn blog bestaat pas sinds februari dit jaar en ik schrijf uitvoerig over mijn eigen functioneren en wat er in mijn tijd bij DWDD misging. Meestal krijg ik wel een telefoontje van het AD, maar ditmaal bleef dat uit.
Een dag later staat op de site van Shownieuws: ‘Schandaalboek De Wereld Draait Door op komst?’. En De Telegraaf kopt: ‘Matthijs van Nieuwkerk en BNNVARA werken niet mee aan DWDD-boek Dieuwke Wynia’. Ze schrijven dit naar aanleiding van een bericht van het ANP. Maar… ik schrijf geen ‘DWDD-boek’. En ik heb niemand om toestemming of medewerking gevraagd, het is mijn verhaal. Hoe komt zo’n bericht de wereld in?
Non-nieuws
Nieuwsgierig geworden naar het originele artikel van het ANP mail ik de nieuwsdienst en vraag of ik het mag zien. Tot mijn verbazing krijg ik per omgaande een mail van de adjunct-hoofdredacteur zelf. Ze schrijft: ‘Helaas kunnen we je ons bericht niet sturen; onze berichtgeving is exclusief voor betalende mediabedrijven en we kunnen hen niet tekort doen door onze journalistiek ook aan derden te verstrekken.’
Ze wil niet zeggen wie hun bronnen zijn, ‘we hebben ons gebaseerd op jouw uitlatingen op LinkedIn’. Ik heb niet meer dan wat screenshots van de brochure van de uitgeverij gepost. En afgezien van de uitgever en twee vertrouwelingen kent niemand de inhoud van het boek in wording.
Via een oud-collega krijg ik alsnog het ANP-artikel. Tot mijn verbijstering blijkt de kop hetzelfde te zijn als die van de Telegraaf. De krant heeft het ANP-bericht bijna letterlijk (en ongeverifieerd) overgenomen, net als andere media zoals dagblad Trouw, Nu.nl, RTL en VillaMedia (de site van de journalistenvakbond NVJ).
Op een subtiele manier wordt mijn boek door het ANP gereduceerd tot ‘DWDD boek’ en is niet het boek het nieuws, maar het feit dat Matthijs en BNNVARA niet meewerken. De nieuwsdienst heeft de omroep en Van Nieuwkerk gebeld, niet mij (alleen Shownieuws nam contact met mij op).
In het bericht staat nog iets dat niet klopt. Ik zou dit voorjaar in mijn blog pas voor het eerst op de samenwerking met Matthijs terugblikken, maar dat deed ik al in 2022 in de Volkskrant. Het eindigt met een alinea met citaten van omroep MAX-directeur Jan Slagter, die ‘bevriend is met Van Nieuwkerk’ en zijn ongenoegen over mij en het boek uit.
Het ANP is het grootste onafhankelijke persbureau van Nederland en vaak startpunt van berichtgeving in de media, of staat, zoals ze zelf zeggen, ‘Aan de basis van het nieuws’. Je verwacht van zo’n dienst dat het feitelijk klopt wat ze schrijven en dat de berichtgeving onafhankelijk en neutraal is. (Sidenote: Martha Riemsma is behalve directeur van het ANP ook de vrouw van Matthijs van Nieuwkerk.)
Jan Slagter, abonnee en fervent lezer van mijn Substack, geeft die dag quotes op radio en televisie. De omroepbaas laat nooit een kans onbenut om op mij los te gaan. Niet omdat hij principieel is, maar Slagter heeft een agenda: hij wil Matthijs. Hoe? Door mij zwart te maken. Als ik de schurk ben, wordt Matthijs relatief onschuldig. En een gerehabiliteerde Matthijs is voor Slagter interessant – die kan dan aan de slag bij omroep MAX.
Trek die seksisme kaart nou niet
Ook Albert Verlinde windt zich ‘s avonds enorm op in RTL Tonight. Hij heeft er zelfs ‘ernstige problemen mee’ dat ik met een boek kom. Ik had het destijds meteen moeten zeggen als ik ergens mee zat, ik had ‘een vrouw met kloten moeten zijn’ en voor mijn redactie moeten gaan staan. Volgens Verlinde probeer ik achteraf mijn gelijk te halen en ‘mijn straatje schoon te vegen’, daar is ie weer. Hij tiert: ‘Bij haar denk ik get a life!, jij bent er nog mee bezig, het zit in jouw hoofd.’ En tot slot: ‘Die seksisme kaart, trek die nou niet zeg, kom op, wees ff stoer.’
De enige die iets zegt waar ik me in kan vinden is Evert Santegoeds in Shownieuws: ‘Het is voor haar een heel belangrijk project [DWDD] geweest. Zij was de leidinggevende van één van de meest succesvolle programma’s die Nederlandse televisie gekend heeft de afgelopen twintig jaar. Ik kan me voorstellen dat zij ook een ander einde aan dat programma had willen zien, ook voor zichzelf. En dat ze nog met heel veel gevoelens zit waarvan ze denkt ja, ik ga gewoon eens vertellen wat er nou allemaal gebeurd is’. Met tot slot de nuchtere en rake opmerking van Bram Moszkowicz: ‘En laten we niet vergeten, we kennen de inhoud van het boek nog niet’.
Anderen vinden dat het verhaal allang is verteld, de pagina moet omgeslagen, het boek moet dicht. In het Parool schrijft Roelf Jan Duin in de rubriek Sterrenstof een artikel met de titel: ‘De schaamteloze ijdelheid van Dieuwke Wynia is nog steeds des DWDD’s’. Ook hij denkt dat het boek alleen over DWDD gaat. Hij vindt mijn blog ‘niet slecht geschreven’, en ‘vast interessant voor mensen uit het mediawereldje, maar voor iedereen daarbuiten iets te veel inside baseball’, en wijdt er vervolgens zijn hele rubriek aan.
Drie jaar na de publicatie in de Volkskrant is toch alles er wel over gezegd, volgens hem. Mij hebben de jaren na DWDD juist veel duidelijk gemaakt en vooral de drie jaar die zijn verstreken sinds het stuk in de Volkskrant en het onderzoek van de Commissie van Rijn. Hoe er (nog altijd) over het programma en betrokkenen wordt gesproken, is extreem.
In mijn Substack en in mijn boek onderzoek ik dit, en daarbij stuit ik op veel meer thema’s, zoals tijdgeest, seksisme, vrouwelijk leiderschap, het (negatieve) effect van macht en succes, opvoeding, mediastormen, grensoverschrijdend gedrag en afrekening. Ik wil het begrijpen, en hoop dat mijn inzichten ook voor anderen interessant zijn want er gaat nog steeds veel mis op de werkvloer, en in het bijzonder voor vrouwen.
Duin sluit af met de woorden: ‘Bovendien lijkt Wynia na al die jaren nog niet verlost van het misplaatste gevoel van zelfimportantie dat DWDD ook zo onuitstaanbaar maakte. Als lezer denk je steeds: tuttut, jullie maakten een televisieprogramma, geen medicijn tegen kanker.’
Nee, we maakten geen medicijn tegen kanker, maar boden wel vijftien jaar lang tegengif tegen een hoop ellende. Met gesprekken, items en spin-offs over boeken, kranten, opera’s, componisten, muzikanten, beginnende bandjes, kunst, musea, films, theater, documentaires, poëzie, en niet te vergeten de wetenschap. Op al dat moois ben ik enorm trots en daar zal ik nog uitgebreid over schrijven.
En zo gaat het dus: een hoop reuring over een boek dat pas in mei volgend jaar verschijnt en waarvan niemand de inhoud kent. Veel speculatie, onwaarheden en bewuste framing. Ik zou erom lachen als het niet zo potsierlijk was. Want kijk: eerst was ik hard en sloeg ik met de zweep, nu heb ik geen kloten. De ene keer ben ik het hulpje van Matthijs, de andere keer De Grote Baas. Het speelde jaren geleden, dus niemand is meer geïnteresseerd, maar ondertussen gaat het er in drie televisieprogramma’s over, is het ANP erop gedoken en schrijven allerlei media erover. De toon is gezet, de messen zijn geslepen, het oordeel is geveld – over een boek dat nog niet eens is gepubliceerd. Welkom in de media, waar beeldvorming en clickbait het altijd winnen van nuance, en waar de werkelijkheid maar moet wachten tot iemand er toevallig zin in heeft. Ik zou haast zeggen: get a life (and do your job).
Disclaimer:
Je Mist Meer Dan Je Ziet bevat persoonlijke ervaringen en meningen. Namen en details zijn aangepast om privacy te beschermen. Dit is geen feitelijke weergave van gebeurtenissen, maar een persoonlijk verslag dat bijdraagt aan inzichten in, en het debat over werkcultuur in de media.