Ik bepaal het hier
Wat een half jaar 'Je Mist Meer Dan Je Ziet' me bracht
Een advocaat die dreigt met sommaties, twee keer op de cover van Privé, een weekend lang herhaaldelijk in elke talkshow en roddelrubriek, uitnodigingen voor interviews op radio, tv en podcasts – mijn Substack heeft behoorlijk wat stof doen opwaaien. En dat terwijl ik vlak voordat ik ermee begon nog nooit van het platform had gehoord.
Voor ik een korte pauze neem, blik ik terug op een halfjaar ‘Je mist meer dan je ziet’ – en vooral op de verwondering over wat dit platform mij als maker heeft gegeven.
De aftrap
Vrij naïef postte ik op een avond in februari mijn eerste tekst. Ik dacht dat ik in de luwte kon beginnen, maar een uur nadat ik op publish had geklikt, kreeg ik al een appje van een redacteur van de talkshow Bar Laat. De teller stond inmiddels op acht abonnees. De volgende dag belde Radio 1, binnen een week kreeg ik het eerste dreigbericht van een advocaat, en stond ik even later op de cover van de Privé.
Los van alle ophef voel ik me enorm thuis op dit platform. Eerder probeerde ik om mijn verhaal over DWDD via traditionele kanalen te vertellen, maar zonder resultaat. Tot twee keer toe haakten uitgevers die interesse hadden in mijn verhaal op het laatste moment af, uit angst voor imagoschade en mogelijke rechtszaken. Kranten en talkshows waren voornamelijk geïnteresseerd in misstanden en Matthijs. Al die tijd zocht ik naar een manier om mijn ervaringen en inzichten te delen. En opeens was er dit platform.
De reactie op mijn verhaal verbaasde me. Het programma blijkt nog steeds veel voor mensen te betekenen - en dat niet alleen negatief, maar vooral positief. Afleveringen over de inhoud van DWDD, de 4’33” stilte, Martin Bril en de colleges van Dijkgraaf worden goed gelezen en hoog gewaardeerd.
Schrijven
Ten tijde van DWDD vroegen mensen me weleens of ik bijhield wat ik allemaal meemaakte. Dat had ik nooit gedaan. In 2018 werd ik ernstig ziek en raakte aan huis gekluisterd (wellicht kom ik daar nog een keer op terug). Ineens had ik alle tijd om terug te blikken – en begon ik alsnog met schrijven. Dat proces verliep traag maar gestaag. Ik had gelukkig veel bewaard. Ik beschreef de geschiedenis van het programma, de mooie en lelijke kanten ervan, en reflecteerde op elf jaar werken bij DWDD, waarvan acht jaar als leidinggevende.
Toen in november 2022, zes jaar na mijn vertrek bij DWDD, het Volkskrant-artikel verscheen, veranderde mijn perspectief: mijn verhaal ging niet langer alleen over het verleden, maar ook over wat er nú gebeurde. Urenlang sprak ik met de journalisten over mijn ervaringen en inzichten, maar daarvan bleef nauwelijks iets over in het artikel. Mijn reactie verdween achter de betaalmuur en werd daardoor nauwelijks gelezen. De krant had geen interesse in mijn perspectief – dat nuance bracht in een verhaal dat verteld werd in termen van daders en slachtoffers. Die zwart-wit-benadering werd door alle media daarna overgenomen.
De mediastorm die volgde, dwong me met hernieuwde scherpte naar die elf jaar te kijken. Drie weken na het Volkskrant-artikel zocht ik contact met BNNVARA-directeur Suzanne Kunzeler. Zij sprak wel uitgebreid in de media over wat er fout was gegaan, maar had mijn verhaal nooit gehoord. We spraken af, en ik vertelde opnieuw uitgebreid over hoe ik DWDD had beleefd. Ik las haar ook enkele mails voor die ik destijds aan haar voorgangers bij de omroep en aan Personeelszaken had gestuurd. Haar reactie was: ‘Goed dat je die mails hebt. Maar als ze ooit naar buiten komen, heb ik een probleem.’ Na ons gesprek zei ze geschokt: 'We zijn nog lang niet uitgepraat, ik maak gauw een nieuwe afspraak met je.' Daarna hoorde ik nooit meer iets van haar.
Voor het onderzoek van de Commissie van Rijn vond ik op een oude harde schijf mijn mails terug met verhelderende correspondentie over mijn worsteling als leidinggevende. Een half jaar na publicatie van het rapport benaderde ik een journalist van de Volkskrant die ik goed vond, om nog een keer mijn verhaal te vertellen, maar daarvoor was geen interesse.
Er kwam geen boek, geen interview - DWDD werd zoveel mogelijk uit de omroepgeschiedenis gewist, en mijn verhaal vond geen gehoor. Totdat ik min of meer per ongeluk Substack ontdekte.
Substack
Ik ervaar de redactionele vrijheid van Substack als een grote opluchting. Ik krijg wel eens de vraag: waarom nu? Na jaren stilte, na alle commotie, waarom dan toch mijn verhaal vertellen? Omdat ik na al die jaren de afstand heb om te begrijpen wat er werkelijk gebeurd is. En omdat ik geloof dat mijn ervaringen nuttig zijn voor anderen die in vergelijkbare situaties terechtkomen - vooral vrouwen in leidinggevende posities die klem komen te zitten tussen onmogelijke verwachtingen. Juíst nu dus.
Ik kan mijn geschiedenis vertellen en in een groter en actueel kader plaatsen. Daarmee lukt het hopelijk ook om een bijdrage te leveren aan de verandering van de werkcultuur bij de televisie, én aan de manier waarop vrouwelijke leidinggevenden nog altijd worden beoordeeld. Dat het actueel is, blijkt uit de ervaring van Birgit Donker, die onlangs werd ontslagen als directeur van het Nederlands Fotomuseum.
Elke week ben ik een paar dagen bezig met het maken van een aflevering. Het is geen voorgekookt verhaal en ook geen vaste vorm, al maak ik gebruik van eerder geschreven teksten. Per week bepaal ik waarover het zal gaan – ik publiceer over het maken van het programma en over mezelf, over de moeilijke en mooie kanten van DWDD. Net als het programma wisselen ernst en luchtigheid elkaar af – met aandacht voor detail en ritme. Substack biedt bovendien ruimte voor beeld en video, wat zeker handig is als je over televisiemaken schrijft.
Analyse van mijn Substack
Sinds februari heb ik 23 nieuwsbrieven geschreven voor inmiddels bijna 3200 abonnees, waaronder veel mediamakers en oud-collega's.
Mijn posts worden goed gelezen en gedeeld. Ze scoren vaak dubbel zoveel views als subscribers en worden veelvuldig doorgestuurd en geliked. Elke post wordt 5000 tot 8000 keer bekeken, met uitschieters naar 14.000 views. De populairste stukken gaan over Matthijs en Özcan Akyol.
Dat zijn mooie cijfers, maar ik ben vooral blij dat ik eindelijk een kanaal heb gevonden om mijn verhaal te delen. Ik heb niets met traditionele media te maken, soms tot frustratie van ‘mediadeskundigen’. Boos riep Angela de Jong in maart dat ik in een talkshow had moeten verschijnen, zodat mij ‘het vuur aan de schenen’ gelegd kon worden. Op deze manier is het ‘allemaal in haar voordeel want zij bepaalt het hier’. Inderdaad, ik bepaal het hier. En ik sta daarbij rechtstreeks in contact met volgers en subscribers, er komt geen hoofdredacteur, uitgever, journalist of interviewer tussen.
Wordt vervolgd
Het verhaal is nog lang niet verteld. Er liggen veel onderwerpen te wachten: het Pop-Up restaurant dat een fiasco werd, het Pop-Up museum dat juist alle verwachtingen overtrof, mijn reizen naar Princeton, het seksisme waar ik altijd mee te maken heb, mijn positie als vrouw in de mediawereld, mijn laatste seizoen bij DWDD, wat er gebeurde voor- en na de publicatie van het stuk in de Volkskrant, de gang van zaken rond het onderzoek en het rapport van de Commissie van Rijn, en hoe het nu met mij gaat.
Misschien wordt ‘Je mist meer dan je ziet’ straks ook een podcast. Substack biedt alle ruimte om te groeien, net als dit verhaal.
Reacties
Via mail, LinkedIn, Instagram en Substack krijg ik steeds meer reacties op mijn nieuwsbrieven. Ik ben daar erg blij mee en dank iedereen voor de respons. Het programma wordt gemist, blijkt uit de berichten die ik krijg. Mensen herkennen zich in mijn verhalen, of zijn blij met de blik achter de schermen. Hieronder een greep uit de reacties:
Televisieproducent: "Jij bent de enige die hardop durft te zeggen hoe het in de media eraan toegaat"
Hoogleraar mediawetenschappen: "Prachtig beeld van de praktijk van toptelevisie. Dat zou vaker moeten worden geschreven"
DWDD-collega: "Stoer dat je je kwetsbaar opstelt en dingen benoemt zoals ze waren. Er werd eigenlijk iets heel raars gevraagd van één en dezelfde persoon. zeker als je tussen twee vuren staat.”
Guido den Aantrekker (Shownieuws): "Dieuwke werd gevreesd in Hilversum, waarom? Omdat ze een duidelijke mening had en haar werk heel goed deed"
Oud-hoofdredacteur: "Geeft inzicht in hoe Hilversum functioneerde. Heftig ook. Nooit beseft dat het zó hard was"
DWDD-gast: "Ik geniet ervan hoe je het narratief herclaimt"
Evert Santegoeds (Telegraaf): "Iedereen heeft zijn verhaal gedaan behalve zij, ik kan me voorstellen dat ze zegt: ik ga dat ook nog eens een keer doen"
Lezer: “Wat je doet vraagt lef, want er zal weer genoeg drek over je uitgestort worden. Ik hoop dat je je daardoor niet laat ontmoedigen.”
Strafpleiter/DWDD-gast: "Wekelijks met plezier lees ik 'wat ik heb gemist terwijl ik keek’.”
Lezer: “Dankjewel…..met veel belangstelling lees ik jouw ervaringen. Erg goed en warm geschreven.”
Televisiemaker: “Waarom wordt dit verhaal niet breder opgepakt? Meer dan 'Dieuwke Wynia is haar straatje aan't schoonvegen' heb ik er niet over gehoord."
DWDD-collega: “Ik lees je verhalen en vind ze naast herkenbaar en pijnlijk ook heel goed geschreven! Zit er geen boek in?”
Uitgever: "Wat een geweldige substack heb je! Moet dat uiteindelijk niet een boek worden?"
Disclaimer:
Je Mist Meer Dan Je Ziet bevat persoonlijke ervaringen en meningen. Namen en details zijn aangepast om privacy te beschermen. Dit is geen feitelijke weergave van gebeurtenissen, maar een persoonlijk verslag dat bijdraagt aan inzichten in, en het debat over werkcultuur in de media.